Author: mkm

Стораны свету

Старыняне ў размовах ніколі не карысталіся назвамі старон свету. Не казалі, напрыклад:
Паехаў на ўсход, у Вушачы.
Ці:
Найшоў на поўнач, у Кублічы.
Або:
Пагналі пасвіць статак на захад.

    Напрамак у нас вызначаўся такім чынам. Усход – …

Брук

Што было ў нашай Старыне, і не было нідзе ў іншых вёсках (ды што – у вёсках, нават у саміх Вушачах на той час!), дык гэта – брук.

    У вясеннюю ці асеннюю гразь да Старыны можна было дабрацца з …

Дарогі Старыны

Калі мы ў дзяцінстве падчас міжвясковых спрэчак браліся параўноўваць Дольцы і нашу Старыну, дык заўсёды аддавалі перавагу нашай вёсцы.

    Хоць у Дольцах у іншыя часы было аж да пяці магазінаў (прадмаг, сельмаг, кнігарня, нарыхтоўчы ларок Давідовіча, ды яшчэ …

Вялікая Старына

Наша Старына яшчэ ў гады майго дзяцінства была такая вялікая (і па даўжыні галоўнай вуліцы – кіламетры са два – гэта і зараз засталося, і па насельніцтву – чаго цяпер ужо няма), што дарослыя мальцы, ходзячы на танцы ў Рагазіна…

1618. Інвентар Іасафата Кунцэвіча. Дольцы Літоўскія. Старына

Наступным полацкім архіепіскапам пасля  Гедэона Бральніцкага стаў у 1618 годзе Іасафат Кунцэвіч – постаць яскравая, супярэчлівая і трагічная. Ён быў апантаным прыхільнікам уніі і прыкладаў усе намаганні, каб дамагчыся распаўсюджвання уніі ў Беларусі і атрымання поўнага кантролю над былымі праваслаўнымі …

1476. Падводная павіннасць. Першыя згадкі пра Дольцы

Першы раз маёнтак Дольцы згадваецца ў дакументах ВКЛ у сувязі з судовым выракам, што быў вынесены паміж 1463 і 1476 гадамі. Гаворка ў ім ідзе аб падводнай павіннасці, накладзенай на вёску Дольцы ў тыя часы. У Дольцах “адмена была давана”, …

1601. Берасцейская унія і першыя старынскія прозвішчы

Пасля няўдалай спробы стварэння інвентара Дольцаў і Весніцка ў 1588 годзе, больш паспяховым адбыўся захад шляхціча Абрама Бядрыцкага – інвентар для архіепіскапа Гедэона Бральніцкага адразу пасля смерці папярэдняга архіепіскапа Германа Загорскага у 1601 годзе.

Дарэчы, Герман Загорскі – першы полацкі …

1588. Полацкія казакі

Па смерці архіепіскапа Феафана (Багдана Рыпінскага) ў жніўні 1588 года, полацкім архіепіскапам стаў Афанасій Цярлецкі. Для новага ўладыкі быў злажан вопіс усіх архіепіскапскіх маёнткаў у Полацкім павеце. Шляхціц Фёдар Гадэбскі з некалькімі памагатымі паехаў да вёсак, належачых архіепіскапіі, каб зрабіць …

1579 – Вяртанне Полацка

Пасля захопу Маскоўскай дзяржавай Полацка, некалькі гадоў межы Полацкага павета паміж Масквой і ВКЛ не былі дакладна вызначаны. Масква прэтэндавала на амаль усю тэрыторыю павета – на захадзе да самай Бярэзіны – яна падзяляла гістарычныя Русь і Літву, – бо …